Κινητική ανάπτυξη παιδιού: πότε αξίζει μια αξιολόγηση

Το παιδί της φίλης σου περπάτησε πριν κλείσει τον χρόνο. Το δικό σου μόλις έσβησε το πρώτο κεράκι και ακόμη προτιμά να μπουσουλάει. Ο ξάδερφος τρέχει παντού, ενώ το δικό σου σκοντάφτει συχνά. Οι συγκρίσεις είναι αναπόφευκτες, και μαζί τους έρχεται η ανησυχία. Τις περισσότερες φορές, όλα είναι μέσα στο φυσιολογικό εύρος. Μερικές φορές όμως, μια αξιολόγηση μπορεί να δώσει ηρεμία και κατεύθυνση.

Κάθε παιδί έχει τον ρυθμό του

Τα αναπτυξιακά ορόσημα, όπως να κρατά το κεφάλι, να κάθεται, να μπουσουλάει και να περπατά, δεν είναι αυστηρές προθεσμίες. Είναι χρονικά παράθυρα, και το εύρος τους είναι μεγαλύτερο από όσο φαντάζονται πολλοί γονείς. Κάποια παιδιά παραλείπουν εντελώς το μπουσούλημα και περπατούν κανονικά.

Αυτό που μετρά περισσότερο δεν είναι η ακριβής ηλικία, αλλά η πορεία: αν το παιδί προχωρά, αν κινείται με ποικιλία και αν χρησιμοποιεί και τις δύο πλευρές του σώματός του.

Σημάδια που αξίζει να συζητήσεις

Τα παρακάτω δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει πρόβλημα. Είναι λόγοι να μιλήσεις με τον παιδίατρο και, αν χρειαστεί, να γίνει μια αξιολόγηση από παιδιατρικό φυσικοθεραπευτή.

Στη βρεφική ηλικία

• γυρίζει το κεφάλι σχεδόν πάντα προς την ίδια πλευρά
• το κεφάλι γέρνει μόνιμα στο πλάι ή έχει επιπεδωθεί σε ένα σημείο
• το σώμα μοιάζει υπερβολικά «χαλαρό» ή υπερβολικά «σφιχτό»
• δυσκολεύεται να σηκώσει το κεφάλι όταν είναι μπρούμυτα
• δείχνει πολύ νωρίς έντονη προτίμηση στο ένα χέρι

Στη νηπιακή και παιδική ηλικία

• περπατά σχεδόν συνέχεια στις μύτες
• πέφτει συχνά ή η αδεξιότητα δεν βελτιώνεται με τον καιρό
• δυσκολεύεται στο τρέξιμο, στο άλμα ή στις σκάλες σε σχέση με τα συνομήλικα παιδιά
• παραπονιέται συχνά για κούραση ή πόνο στα πόδια
• χάνει δεξιότητες που είχε ήδη κατακτήσει

Η απώλεια δεξιοτήτων, σε οποιαδήποτε ηλικία, χρειάζεται πάντα άμεση συζήτηση με τον παιδίατρο.

«Κανένας γονιός δεν είναι υπερβολικός επειδή ρωτά. Μια αξιολόγηση που καταλήγει στο “όλα είναι καλά” είναι κι αυτή μια πολύτιμη απάντηση.»

Πώς γίνεται μια αξιολόγηση

Η αξιολόγηση είναι ήρεμη και βασίζεται κυρίως στο παιχνίδι. Παρατηρούμε πώς κινείται το παιδί ελεύθερα, πώς αλλάζει θέσεις, πώς ισορροπεί και πώς χρησιμοποιεί το σώμα του. Συζητάμε με τον γονιό το ιστορικό, την εγκυμοσύνη και τον τοκετό, τα ορόσημα και την καθημερινότητα.

Στο τέλος, μοιραζόμαστε με απλά λόγια τι παρατηρήσαμε. Αν χρειάζεται θεραπεία, γίνεται κυρίως μέσα από το παιχνίδι και περιλαμβάνει πάντα καθοδήγηση για το σπίτι. Αν κάτι χρειάζεται περαιτέρω ιατρική διερεύνηση, σε κατευθύνουμε πίσω στον παιδίατρο ή σε άλλον ειδικό.

Πότε να ζητήσεις βοήθεια

Μίλησε με τον παιδίατρο χωρίς καθυστέρηση αν:

• το παιδί χάνει δεξιότητες που είχε ήδη
• υπάρχει έντονη ασυμμετρία στην κίνηση των χεριών ή των ποδιών
• ξαφνικά κουτσαίνει ή αρνείται να πατήσει
• ο μυϊκός του τόνος σού φαίνεται αισθητά διαφορετικός από πριν

Και αν απλώς κάτι σε προβληματίζει, εμπιστέψου το ένστικτό σου. Η συζήτηση με τον παιδίατρο και μια αξιολόγηση της κινητικής ανάπτυξης συχνά λειτουργούν καλύτερα μαζί.

Αν θέλεις να δούμε μαζί πώς κινείται το παιδί σου, κλείσε μια αξιολόγηση στο Reset Lab.